Sterilisatie

Vaak wijzen dierenartsen op de risico's van het onder narcose brengen van konijnen. Het is inderdaad riskanter dan bij kat en hond (al was het alleen al omdat het tot nu toe minder vaak gebeurde),maar ook omdat konijnen een extra factor hebben die gevaarlijk kan zijn: hun stress. Een konijn is ook lastiger in de juiste DIEPTE van narcose te brengen, en de marge voor de veilige narcose is met een injectie vrij klein, en dus risicovoller. Er zijn echter nieuwere methodes op dit vlak, die lang niet alle dierenartsen onder de knie hebben. Zij zullen dit echter niet altijd eerlijk toegeven, en je wilt natuurlijk niet dat jouw konijn PROEF-konijn wordt om op te oefenen. De beste methode is er één van een combinatie van een verdoving (kalmerend middel) en (als dit nodig is) het gebruik van gas via een gezichts-masker. Hiermee is het risico dat het konijn in de narcose blijft een stuk verkleind.

Sterilisatie.. eigenlijk castratie.

Allereerst even duidelijkheid over de terminologie. Steriliseren betekent: onvruchtbaarmaken met behoud van de hormoonproduktie. Castreren, echter, is het wegnemen van de hormoonaanmaak (door wegnemen van teelballen / eierstokken). Feitelijk worden dus ook de voedsters geCASTREERD. In de volksmond is hier onduidelijkheid ontstaan doordat men bij vrouwelijke dieren het woord sterilisatie is blijven gebruiken terwijl het dus eigenlijk castratie betreft. Bovendien adviseren we het wegnemen van de baarmoeder, maar hierover straks meer.

Het is eigenlijk een aardig nieuw verschijnsel, dat in Engeland en de VS onder konijnen-liefhebbers al veel bekender is dan hier. Tot voor kort hadden de meeste dierenartsen nog geen konijn gesteriliseerd. Men gaf als redenen: het dier leeft niet zo lang (het nijn kan nota bene even oud worden als de meeste hondenrassen), het dier heeft minder band met de eigenaar (ligt aan de eigenaar), de operatie is risicovol (niet als de dierenarts weet wat hij/zij doet tegenwoordig) ... en een mindere bekendheid met de gedragsverandering onder invloed van de hormoonhuishouding bij voedsters. Tenslotte: de laatste jaren is er meer bekend geworden over de grote risico's op baarmoederontsteking en baarmoederkanker - hierover zo meer.

Redenen om een voedster (al is de ram gecastreerd) toch te laten steriliseren:

Tegen die tijd dat een voedster 4-5 jaar is heeft zij - mede afhankelijk van het ras - een kans van 50-80% om te sterven aan baarmoeder(hals)kanker. Het bakerpraatje dat dit niet zo zou zijn als zij een nest heeft gehad moet krachtig uit de wereld geholpen worden. Aantasting van de baarmoeder door kanker en ontstekingen is helaas zeer veel voorkomend. Dring er dan ook op aan dat bij sterilisatie OOK de baarmoeder (al is het maar deels) wordt verwijderd - want dit is niet altijd standaard het geval.

Steri.Lot1Steri.Lot8

Hier links zie je de groot-Lotharinger, Lotje, vlak voor haar sterilisatie en links op de achtergrond lot onder de handen van de dierenarts en op de voorgrond de baarmoeder en eierstokken die verwijderd zijn. Lot bleek al geen geheel "schone" baarmoeder meer te hebben, ze is op de foto anderhalf jaar.

Voedsters lijden vaak aan ongewenst gedrag dat mede bepaald wordt door hun hormoonhuishouding. Het verdedigen van het nest (hun hok) door aan te vallen op alles dat binnenkomt (goede eigenschap voor een zorgzame moeder die jongen wil krijgen, minder fijn als je met goede bedoelingen de voerbak wilt vullen!), grommen en morren tegen de partner of eigenaar vooral in een bepaalde periode van de hormoon-cyclus ... het zijn net mensen ;-) ). Grote wisselingen in stemming, agressie en wip-aandrang. Verder zien we met grote regelmaat dat voedsters schijnzwanger zijn en een nest gaan maken en zichzelf haren uit de buik trekken om een warm nest te maken voor de nimmer verschijnende baby's.

Gesteriliseerde voedsters zijn zindelijker (ze verliezen de behoefte het territorium steeds te markeren met urine en geur-keutels voor mogelijk passerende soortgenoten.

En natuurlijk voorkomt het zwangerschappen. Maar weersta de verleiding om een ONgecastreerde ram bij een gesteriliseerde voedster te plaatsen, het arme dametje zal blootstaan aan verkrachtingen! Ook bij HEM zullen de driften beteugeld moeten worden, sorry heren.

Ideale leeftijd:

katrijnsite3De meest ideale leeftijd, is onze ervaring, is tussen 6 mnd en 1 jaar, maar tot 2-2,5 jaar kan nog wel. Boven die leeftijd is de operatie toch wel erg zwaar en is het herstel duidelijk trager. Ook voedsters die te zwaar zijn hebben het moeilijker na de operatie - bovendien is dan de operatie lastiger. Dit heeft mij doen besluiten 1 van mijn voedsters niet te laten "helpen", maar haar partner en wijzelf merken het verschil met de andere voedsters duidelijk. Hoe jonger (na 6 mnd) hoe beter, want dan is er ook nog geen ingeprent / aangewend vervelend gedrag, en hoeft ze niets af te wennen.

Waarop te letten bij de operatie:

Een konijn MAG niet vasten VOOR een operatie. Dit vasten is om bij andere dieren het braken ten gevolge van de ontstane misselijkheid te voorkomen. Konijnen kunnen niet braken (of ze ook niet misselijk worden ....), dus speelt dit niet. Maar, het grote gevaar voor een konijn is: stil-liggende darmen (=stasis) - de keutels blijven weg en we moeten ingrijpen om de darmbeweging weer op gang te krijgen met behulp van dwangvoeren, laxering, zachte massage etc. Dit gevaar is dan ook kleiner als het dier NIET vast voor de operatie, en gelukkig is dat dus ook niet noodzakelijk. Bovendien is er snel gevaar voor uitdroging - let dus goed op of het dier weer eet en/of drinkt. Daarom is het aan te raden de "patient" tijdelijk apart in een kooi / hok te houden. Zo houden we zicht op de drinkfles/drinkbak en het voer. Belangrijk ook is weer het eten van hooi. Bovendien is het wijs om de eerste paar dagen het konijn op een krant met een handdoek te zetten - hooi en stro en zelfs houtsnippers prikken in de wond en kunnen ontstekingen veroorzaken. Kijk geregeld of de wond er mooi uitziet en of ze er niet aan hebben geknaagd.

Bij sterilisatie van de voedster moet men zich realiseren, dat het gaat om een ingrijpende buikoperatie. De afgelopen jaren hebben wij ook deze operatie meermalen uit laten voeren en als je weet wat je verwachten kan, is het minder erg, uiteraard. Je brengt een gezonde voedster weg, met enige aarzeling, en krijgt een "zieke" terug. Maar hou dan de voordelen voor het dier en haar omgeving in de toekomst voor ogen. De voedster wordt bij ons bij thuiskomst in een kooi geplaatst met een klemspot (40 Watt) erop gericht - ze kan zelf kiezen of ze warm of koeler gaat liggen op de handdoek. In de kooi zijn aanwezig: drinkbak (soms is de fles wat lastig voor haar), het lekkerste voer (onze nijnen kicken op witlof, een stukje hard brood, appelpartje, wortelstukje en voer ... en HOOI ... maar soms helpt een paar blaadjes paardenbloem ze over de streep ....), we gaan ze verleiden tot eten. In het begin willen ze daar meestal niets van weten. Ververs dan verlept groenvoer. Bij de eerste keutels heffen wij het glas (zijn geen alcoholisten). De helft van de voedsters tot nu toe, bleek de nacht en ochtend na de operatie toch nog behoorlijk pijn te lijden. Vraag een pijnstiller mee !! Je hebt ze ook in druppel-vorm (Carprofen Drops of Metacam) of tablet die je plet en met water mengt in een spuit (in de bek). Zonder pijn is ze sneller geneigd weer te gaan eten!
lunakapLet op dat de wond goed geneest. We
hebben hier 1 keer een voedster gehad die de wond zo weer opentrok en toen opnieuw onder zeil moest en enkele dagen met een kap om moest leven om de wond de tijd te geven ongeschonden te helen. Hier rechts Luna met kap om.

Het koppelen na de operatie:

De voedster kan bij een partner terug na sterilisatie, zodra zij zich normaal gaat gedragen en de wond goed geheeld is, 5-7 dagen houden we hierbij aan. Let erop of het stel in evenwicht is en de ram de net-herstelde voedster in haar waarde laat. Soms is het aan te raden ze opnieuw op neutraal terrein te koppelen, wegens verstoorde dominantie......