Voeding

voertijd2Over de voeding van konijnen bestaan - wederom - veel misverstanden. Veel mensen denken zelfs dat dit er niet zoveel toe doet ... beetje brood, beetje groente ... maar dit is allesbehalve waar! Hierdoor kan veel leed ontstaan bij mens en dier. Op deze pagina zullen we uitgebreid ingaan op de noodzakelijke voeding van je konijn(en).

voertijd3In die paar jaar dat we nu met konijnen werken zijn we al heel wat voedingsfouten tegen gekomen. Om er een paar te noemen:
* Geen (vers) water - een groen uitgeslagen drinkfles (zie verderop)
* Hele grote hoeveelheden groenvoer van 1 soort en/of boterhamMEN in het hok
* Geen hooi (en stro, want dat eten ze ook)
* Een veel te grote (onbeperkte) hoeveelheid konijnenvoer. Het konijn eet dan daardoor ook te weinig hooi.

Water:
In oud water vormen zich ziekmakende bacteriën die met name in de zomer snel ontstaan. Onder invloed van (zon)licht vormen zich algen in de drinkfles. Deze (groene/bruine) aanslag kan het makkelijkst verwijderd worden door een kettinkje (b.v. zo ééntje van de spoelbak-rubberdop, bij de loodgieter te koop voor weinig) met 1 cm water in de fles te doen en flink hard alle kanten op te schudden. Dit zo nodig herhalen. Hang de fles nooit in de zon (dek hem af) want dan loopt hij versneld leeg in het hok, en warm water .... is niet echt lekker. Vaker verversen bij warm weer. Met zand, rijst of koffiedik schudden kan ook, maar vinden we hier lastiger vanwege het spoelen.

Voeding:
De darmen van je konijn zijn veel gevoeliger dan veel mensen weten. Er leven nuttige bacteriën in die van samenstelling langzaam veranderen als het dier van voer verandert (bv. in de natuur, naar aanbod - en dat wisselt niet zo snel, maar wel door de seizoenen). Gaat dit te plotseling dan krijgt je konijn buikpijn en last van diarree, of, erger nog: gasvorming of verstopping die dodelijk kan zijn op korte termijn. Een vriendin van mij had voor één keer ietsje ander voer gekocht, want ze kwam niet in de buurt van haar dierenwinkel. Ze nam iets dat erop leek uit de supermarkt mee .... veel dunne (druiventros) ontlasting was het gevolg. En dat kan ook nog gevaarlijk zijn ... in de zomer komt daar de groene vlieg op af en die legt zijn eitjes in die ontlasting, en ook in het deel dat rond het poepertje van het konijn blijft plakken. Als die eitjes uitkomen, komen er maden uit die je konijnen dan in zijn vlees aan gaan vreten. Het is geen fabeltje: elke dierenarts komt dit drama meerdere keren per zomer tegen. Het dier lijdt helse pijn en moet meestal inslapen op vaak veel te jonge leeftijd. Dit gebeurt trouwens ook als je het hok niet vaak genoeg schoonmaakt, maar hierover later meer. Mooi ronde keutels en een schoon achterwerk zijn dus van levensbelang. Let op WAT je voert en HOE je konijn erop reageert. Het kontje van je konijnen moet schoon zijn!

Hooi, hooi en nog meer hooi:
Dsc00598Konijnen moeten veel ruwe vezels eten om gezond te blijven en zorg dus voor steeds voldoende vers hooi (en stro eventueel - bij mij leven ze op stro (en houtsnippers), maar eten ook graag van dat stro. Hooi is het allerbelangrijkste voedsel voor een konijn.

Om de knaagbehoefte van je konijn te stillen is het slim om geregeld een stuk wilgentak (zo taai dat je een mes of snoeischaar nodig hebt) te geven. Dit is nu typisch een feest voor ze, je doet het dier er meer genoegen mee dan met snoepfrutsels uit de dierenwinkel. In het voorjaar en de zomer geef ik ook (pas weer op: voedingsveranderingen langzaam opbouwen en afbouwen) geregeld een takje uit de beuk. Doe dit alleen als je weet wat wat is, vraag het anders iemand die er meer verstand van heeft.

Geef je konijn NOOIT EEN KNAAGSTEEN of LIKSTEEN. Het begint nu pas langzaam tot dierenwinkels door te dringen dat deze stenen zelfs ONGEZOND en GEVAARLIJK zijn! Deze stenen bevatten teveel calcium wat blaas en nierproblemen kunnen veroorzaken. Daarbij voegen ze niks toe voor een konijn, omdat hun tanden niet op een steen afslijten, maar op elkaar. Alleen wanneer het gebit niet goed staat, zullen ze niet afslijten, maar daar helpt een knaagsteen ook niet voor. De enige remedie hiervoor is de tanden te laten slijpen of bij voorkeur trekken, absoluut NIET knippen!

groenvoer1Groenvoer:
Een konijn dat geen groenvoer gewend is moet je hier heel geleidelijk aan laten wennen. Een centimeter wortel, een klein partje appel, een deel van een blaadje andijvie, witlof, een takje peterselie of selderie, één blaadje van de paardenbloem. Later op deze bladzijde staan de lekkerste en gezondste soorten groenvoer voor het konijn. Advies: pluk niet uit het wild: 1) als je niet zeker weet of konijnen dit mogen hebben (veel is giftig) of 2) nooit vlak langs een autoweg of waar veel honden uitgelaten worden. Altijd geldt: goed wassen en zo droog mogelijk uitslaan. Niet teveel tegelijk! Eetbare planten als paardenbloem, weegbree en herderstasje ... ze zijn erg gezond.


Het ene dier verdraagt weer ander voer beter of minder dan de ander. Dit merk je vanzelf. Appel, wortel, sla en kool geven snel gasvorming en het ene konijn krijgt dat sneller dan het andere. En het groenvoer dat niet na 2 uur of zo is opgegeten gaat verleppen of rotten, maakt het hok vies en dat haal je dan snel weg. Bij ons krijgen ze de hoeveelheid die ze over het algemeen snel opeten. Zo kan je ook altijd zien of het konijn iets mankeert, of het misschien ziek is: door niet teveel te voeren (ook van droogvoer) zal het dier aanvallen als de maaltijd wordt geserveerd. Zo hoort dat. Als er nog allerlei restjes zijn dan voer je dus teveel .... en dat gebeurt helaas maar al te vaak - meestal uit goedbedoelde liefde voor het dier. Maar als je het goed voorhebt met je konijn(en) dan voer je het nét genoeg. Groenvoer is voor de meesten een lekkernij en ik zou het ze niet graag onthouden. Als ze ziek zijn is het gevaarlijk als een konijn niet eet. De darmen kunnen stil komen te liggen en dat wordt snel gevaarlijk ... let dus goed op of je konijn wel eet ... anders snel naar een dierenarts. Soms zijn ze met een lekker stukje groenvoer weer aan het eten te krijgen, sneller dan met droogvoer, is mijn ervaring. Ik kocht vroeger toen ik nog weinig konijnen te verzorgen had, altijd één stronkje witlof of één bosje peterselie of een paar wortels speciaal voor enkele dagen voor mijn wollige vriendjes.

Soort droogvoer:
gemvoerHierover zijn veel verschillende ideeën. Konijnen hebben de neiging om - zoals ik al zei - het lekkerste uit gemengd voer te eten en de rest te laten staan (als je teveel voert). Bovendien eten ze
dan niet genoeg HOOI, en dat is van levensbelang voor een goede darmwerking. Wat ze laten staan zijn meestal de korrels / = groene staafjes of: biks geheten. En in die biks zit nu juist het beste uitgebalanceerde voer - alle stoffen die zo nodig zijn voor een gezond konijn. Bij gemengd biksvoervoer eten de meeste nijnen het graan en andere dikmakers eruit (allemaal koolhydraten, die weer snel diarree geven). Het simpelst is een goede kwaliteit van alleen biks (Supreme / Beaphar / Cuni Complete /Hope Farms / Puik / Havens / Sluis korrel) en dan variatie in het menu geven met voorzichtig groenvoer en eens een stukje brood of knäckebröd.

Dwangvoer:
Critical-Care-701004-AH smallEen konijn moet al snel gedwangvoerd worden als het eten weigert, maar ALTIJD eerst naar de dierenarts voordat je gaat dwangvoeren! Daar je niet in alle situaties bij niet eten mag dwangvoeren. 
Voor dwangvoeren zijn er diverse producten op de markt bijvoorbeeld Supreme Recovery en Critical 
Care. Dit verkoopt de dierenarts in kleine zakjes. Maak maar een kleine hoeveelheid aan, precies zoveel als je in een spuitje gaat dwangvoeren. Als je het laat staan om later te gebruiken zwellen de
zemelen op en wil het spul niet meer door de tuut van het spuitje: ergerlijk (en duur). Speciaal 
dwangvoer bevat uitgebalanceerde ingrediënten die de darmen goed doen en hopelijk zorgen dat er weer beweging in komt.
wegenvoer2Wegen:
Een dwergkonijn (meestal niet zo erg dwerg als velen verwacht hadden) weegt vaak rond de 2 kilo. En per kilo lichaamsgewicht mag je konijn 25 gram droogvoer per dag hebben. Dat is veel minder dan je denkt. Weeg dat ook maar eens op een keukenweegschaal (of brievenweegschaal!!). Handig is het om een maatschepje te gebruiken. Een schoongewassen schepje uit de wasmiddelen-doos kan goed zijn. Je probeert uit hoeveel 25 gram is in dat schepje, dan weet je hoeveel schepjes je konijn per dag mag hebben. Jonge konijnen tot 6-8 maanden mogen iets meer hebben en moet je uitgaan van het volwassen gewicht wat het gaat worden. Veel konijnen in Nederland zijn te DIK, met weer veel gevaar voor de gezondheid. Ze bewegen te weinig en eten teveel. Brood, bijvoorbeeld, is erg dikmakend. Mijn konijnen krijgen nooit frutsels als snoepwaar uit de dierenwinkel. Als ik ze wil verwennen geef ik ze een klein korstje in de magnetron hardgemaakt (uitgedroogd) brood of een klein stukje knäckebröd ... een konijn ziet het verschil niet tussen dit en de dure traktaties uit de winkel!
Tot slot!

Al enkele malen heb ik het leven van een konijn kunnen redden doordat ik er snel bij was. Juist door niet te veel maar afgepast met mate te voeren, staan mijn konijnen rechtop te juichen als het voedertijd is. Het konijn dat dat niet doet en stilletjes niet reageert ... dat konijn mankeert iets. Als het enkele uren later nog niet eet is het een goed idee naar de dierenarts te gaan. Menig konijn sterft aan verstopping of gasophoping (zeer pijnlijk, let ook op tandenknarsen van de pijn eventueel) en als je hier snel bij bent is er iets aan te doen. Heel soms was ik misschien iets TE voorzichtig ... maar beter dat dan risico's nemen het dier te laten lijden en vroegtijdig sterven. We horen veel mensen zeggen: ineens lag hij/zij dood in het hok .... maar een goed baasje leest de tekenen meestal toch wel voor het te laat is.

Veel meer en uitgebreidere informatie over voeding vind je op http://www.konijnen.nl - erg de moeite waard.